Boeing 777

De Boeing 777, in de wandelgangen ook wel 'Triple Seven' genoemd, is een tweemotorig widebody-vliegtuig dat Boeing ontwikkelde om het gat tussen de Boeing 767 en de Boeing 747 op te vullen. Het toestel werd volledig digitaal ontworpen, met behulp van CATIA-software, waardoor er geen fysieke mock-up nodig was voordat de eerste romp werd gebouwd. Dat was destijds een primeur in de commerciële luchtvaart.

Met een ronde, brede romp en een spanwijdte tot bijna 65 meter behoort de 777 tot de grootste tweemotorige verkeersvliegtuigen die ooit zijn gebouwd. Het toestel werd ontworpen om zowel op capaciteit als op bereik te concurreren met viermotorige toestellen, zonder de extra brandstof- en onderhoudskosten van twee extra motoren.

Boeing begon eind jaren tachtig met de ontwikkeling van de 777, mede op verzoek van luchtvaartmaatschappijen als United Airlines, die behoefte hadden aan een groter toestel dan de 767 maar efficiënter dan de viermotorige 747. Boeing betrok acht grote luchtvaartmaatschappijen al vroeg in het ontwerpproces, een aanpak die bekend werd als 'Working Together'. Dit leidde tot een toestel dat sterk was afgestemd op de operationele wensen van de eerste klanten.

De eerste vlucht vond plaats op 12 juni 1994 en op 7 juni 1995 ging het toestel bij United Airlines in dienst, als eerste klant. De 777 was het eerste Boeing-toestel met een volledig fly-by-wire besturingssysteem, waarbij de piloot via elektronische signalen in plaats van mechanische kabels de stuurvlakken aanstuurt. Dit systeem behield wel mechanische reserveonderdelen als extra vangnet, in tegenstelling tot sommige Airbus-toestellen die volledig digitaal zijn.

De 777-familie bestaat uit meerdere uitvoeringen die van elkaar verschillen in lengte, gewicht en bereik:

• 777-200: de originele, kortste versie
• 777-200ER: Extended Range-versie met extra brandstofcapaciteit
• 777-200LR: Longer Range, geschikt voor de langste non-stop routes ter wereld
• 777-300: verlengde romp voor meer passagiers
• 777-300ER: de meest verkochte variant, met nieuwe vleugeltips en krachtigere GE90-motoren, zie de Boeing 777-300ER
• 777F: vrachtversie gebaseerd op de -200LR

Boeing werkt daarnaast aan een nieuwe generatie, de 777X, met nog grotere composietvleugels met opvouwbare tips. Deze opvolger moet de 777-familie op langere termijn vervangen, al blijft de klassieke 777 vooralsnog in productie naast de ontwikkeling van de 777X.

Een bijzonderheid van de 777 is dat klanten konden kiezen uit motoren van drie verschillende fabrikanten: de GE90 van General Electric, de PW4000 van Pratt & Whitney en de Trent 800 van Rolls-Royce. De GE90-115B, gebruikt op de 777-300ER, behoort tot de krachtigste straalmotoren die ooit in een verkeersvliegtuig zijn gemonteerd, met een schroefdiameter die de romp van sommige smalle toestellen benadert.

Dankzij de betrouwbaarheid van deze motoren en het ETOPS-180-certificaat (en later ETOPS-330 voor bepaalde combinaties van toestel en operator) mag de 777 lange trajecten boven oceanen vliegen met slechts twee motoren, zonder dat er voortdurend een uitwijkhaven binnen korte afstand hoeft te zijn. Deze ETOPS-vrijheid was destijds een belangrijk verkoopargument tegenover viermotorige toestellen zoals de Airbus A340 en de Boeing 747, die geen ETOPS-beperkingen kenden maar wel hogere brandstofkosten hadden.

De 777 heeft een brede romp die doorgaans wordt ingedeeld met negen stoelen per rij in de economyclass (3-3-3), al kiezen sommige maatschappijen voor een krappere 3-4-3-indeling om meer stoelen kwijt te kunnen. Deze keuze heeft direct invloed op het comfort: bij een 3-3-3-indeling is de stoelbreedte ruimer dan bij 3-4-3. Afhankelijk van de gekozen cabine-indeling en het aantal klassen varieert de capaciteit van ongeveer 300 tot 425 passagiers.

In de businessclass en first class bieden veel maatschappijen op de 777 volledig liggende stoelen aan, vaak in een aparte cabinezone vlak achter de cockpit. De bredere romp geeft ontwerpers ook meer vrijheid voor grotere raampartijen en ruimere gangpaden dan bij smallere toestellen.

De 777 wordt wereldwijd ingezet door grote maatschappijen als Emirates, United Airlines, Qatar Airways, Cathay Pacific, British Airways en Air France. Emirates bouwde haar hele langeafstandsvloot voor een groot deel rond de 777-300ER, terwijl andere maatschappijen de kleinere -200ER of de vrachtversie 777F gebruiken.

Vanaf Nederland is de 777 met enige regelmaat te zien op Schiphol, waar maatschappijen als Emirates, Qatar Airways en United Airlines het toestel inzetten op intercontinentale verbindingen naar het Midden-Oosten, Azië en Noord-Amerika. KLM zelf vliegt niet met de 777, maar wel met de kleinere Boeing 787 en de Airbus A330.

Binnen het Boeing-gamma vult de 777 de rol tussen de kleinere Boeing 787 Dreamliner en de inmiddels uitgefaseerde Boeing 747. Ten opzichte van concurrent Airbus A330 is de 777 groter en heeft hij een langer bereik, terwijl hij qua capaciteit ook concurreert met de viermotorige Airbus A340 en de latere Airbus A350.

De 777 geldt als een van de meest betrouwbare widebody-toestellen in de commerciële luchtvaart, mede dankzij de hoge ETOPS-certificering en de uitgebreide teststrategie tijdens de ontwikkeling. Boeing testte de vleugels destijds tot ver voorbij de normale belastingsgrenzen om de structurele veiligheid te garanderen. Zoals bij elk vliegtuigtype zijn er in de loop der decennia incidenten geweest, maar de 777 heeft over het geheel genomen een sterk veiligheidsrecord opgebouwd.

Hoewel de opvolger 777X in ontwikkeling is, blijft de klassieke 777 nog jarenlang in dienst, vooral in de vrachtversie en bij maatschappijen die hun vloot nog niet hebben vernieuwd. Boeing bleef de 777 en 777F ook na de introductie van de 787 in productie houden vanwege de blijvende vraag naar grote widebody-capaciteit, zowel voor passagiers als vracht.