EU261 passagiersrechten: waar heb je recht op?
Kort antwoord
Bij een vertraging van 3 uur of meer, een annulering of instapweigering geeft de Europese verordening EU261 je recht op verzorging en vaak op een vaste compensatie van 250, 400 of 600 euro, afhankelijk van de vluchtafstand. De regeling geldt voor vluchten vanuit de EU en voor vluchten naar de EU met een Europese maatschappij. Bij buitengewone omstandigheden zoals extreem weer vervalt het recht op compensatie, maar niet het recht op verzorging en vervangend vervoer.
Wat is EU261 precies?
EU261 is de gangbare naam voor Verordening (EG) nr. 261/2004 van het Europees Parlement en de Raad. Deze verordening legt vast op welke ondersteuning en compensatie luchtreizigers recht hebben wanneer hun vlucht wordt geannuleerd, langdurig vertraagd is of wanneer ze tegen hun wil worden geweigerd aan boord. De regeling is dwingend recht: een luchtvaartmaatschappij kan de rechten niet wegcontracteren in haar algemene voorwaarden. Voor Nederlandse reizigers is dit een van de sterkste consumentenregelingen die er bestaat, omdat de bedragen vast zijn en niet afhangen van wat je ticket heeft gekost. Ook een goedkoop ticket van enkele tientjes kan dus recht geven op een compensatie die vele malen hoger ligt dan de ticketprijs.
Advertentie
Wanneer valt jouw vlucht onder de regeling?
De verordening geldt voor alle vluchten die vertrekken vanaf een luchthaven binnen de Europese Unie, ongeacht de nationaliteit van de maatschappij. Daarnaast geldt zij voor vluchten die vanuit een land buiten de EU aankomen op een EU-luchthaven, maar alleen als de vlucht wordt uitgevoerd door een maatschappij met een EU-vergunning. Vlieg je dus met een niet-Europese maatschappij van bijvoorbeeld Bangkok naar Amsterdam, dan val je in de regel niet onder EU261. Vlieg je met diezelfde maatschappij van Amsterdam naar Bangkok, dan geldt de verordening wel. IJsland, Noorwegen en Zwitserland passen een vergelijkbare regeling toe. Je moet bovendien een bevestigde boeking hebben en je op tijd bij de incheckbalie of gate hebben gemeld.
Compensatiebedragen per afstand
De hoogte van de compensatie hangt af van de afstand van de vlucht en niet van de ticketprijs. Voor vluchten tot en met 1.500 kilometer geldt 250 euro. Voor vluchten binnen de EU van meer dan 1.500 kilometer en voor andere vluchten tussen 1.500 en 3.500 kilometer geldt 400 euro. Voor overige vluchten van meer dan 3.500 kilometer geldt 600 euro. Bij vluchten in de hoogste categorie mag de maatschappij het bedrag halveren als de aankomstvertraging beperkt blijft tot minder dan vier uur en zij vervangend vervoer aanbiedt. Bij vluchten met een overstap telt de afstand van vertrekpunt tot eindbestemming, mits alles op één boeking staat.
| Afstand | Compensatie |
|---|---|
| Tot 1.500 km | 250 euro |
| 1.500 tot 3.500 km (of intra-EU boven 1.500 km) | 400 euro |
| Meer dan 3.500 km buiten de EU | 600 euro |
Vertraging: de grens van drie uur
Voor vertraging staat geen compensatiebedrag letterlijk in de tekst van de verordening. Het Europese Hof van Justitie heeft echter bepaald dat passagiers die hun eindbestemming drie uur of later dan gepland bereiken, dezelfde compensatie kunnen krijgen als bij een annulering. Belangrijk is dat het om de aankomsttijd gaat, niet om de vertrektijd. Een vlucht die twee uur later vertrekt maar de vertraging onderweg deels inhaalt en na tweeënhalf uur aankomt, geeft geen recht op compensatie. Vertrekt je vlucht op tijd maar mis je door een vertraagde eerste vlucht op één boeking je aansluiting, dan telt de uiteindelijke aankomst op je eindbestemming.
Recht op verzorging tijdens het wachten
Los van de compensatie heb je bij langer wachten recht op verzorging. Vanaf twee uur wachten bij korte vluchten, drie uur bij middellange en vier uur bij lange vluchten moet de maatschappij maaltijden en verfrissingen aanbieden die in verhouding staan tot de wachttijd, plus twee telefoongesprekken of berichten. Wordt vertrek naar de volgende dag verschoven, dan hoort daar hotelaccommodatie en vervoer tussen luchthaven en hotel bij. Dit recht op verzorging blijft altijd bestaan, ook wanneer de vertraging het gevolg is van buitengewone omstandigheden zoals een storm of een staking van luchtverkeersleiders. Biedt de maatschappij niets aan, bewaar dan bonnetjes van redelijke kosten en dien deze later in.
Annulering: terugbetaling of omboeken
Wordt je vlucht geannuleerd, dan mag je kiezen tussen volledige terugbetaling van je ticket binnen zeven dagen of vervangend vervoer naar je eindbestemming bij de eerste gelegenheid. Kies je voor terugbetaling terwijl je al een deel van de reis hebt afgelegd, dan kun je ook een retourvlucht naar het oorspronkelijke vertrekpunt vragen. Naast deze keuze kan er recht op compensatie bestaan, tenzij de maatschappij je minstens veertien dagen van tevoren heeft geïnformeerd of binnen die termijn een alternatief aanbood dat qua vertrek- en aankomsttijd dicht genoeg bij het origineel ligt. Ook hier gelden de vaste bedragen van 250, 400 of 600 euro.
Instapweigering en overboeking
Luchtvaartmaatschappijen verkopen soms meer stoelen dan er beschikbaar zijn. Is een vlucht overboekt, dan moet de maatschappij eerst vrijwilligers zoeken die tegen een vergoeding een latere vlucht nemen. Meld je je vrijwillig, dan onderhandel je zelf over de compensatie en vervallen de vaste bedragen. Word je zonder instemming geweigerd, dan heb je recht op de volledige compensatie plus de keuze tussen terugbetaling en omboeken en op verzorging tijdens het wachten. Een instapweigering om geldige redenen, bijvoorbeeld ontbrekende reisdocumenten of veiligheidsredenen, valt niet onder de regeling.
Buitengewone omstandigheden
De maatschappij hoeft geen compensatie te betalen als de vertraging of annulering het gevolg is van buitengewone omstandigheden die zij ondanks redelijke maatregelen niet kon voorkomen. Denk aan extreem weer, politieke onrust, veiligheidsrisico's, een vogelaanvaring of een besluit van de luchtverkeersleiding. Technische mankementen die voortkomen uit het normale onderhoud van een toestel worden door de rechtspraak juist meestal niet als buitengewoon gezien. Ook een staking van eigen personeel geldt vaak niet als buitengewone omstandigheid. De bewijslast ligt bij de maatschappij: zij moet aantonen dat de oorzaak buiten haar invloedssfeer lag. Krijg je alleen de mededeling 'operationele redenen', dan is dat geen onderbouwing.
Pakketreis of losse vlucht
Heb je je vlucht als onderdeel van een pakketreis geboekt, dan heb je naast EU261 ook rechten tegenover de reisorganisatie op grond van de Europese pakketreisrichtlijn. Je kunt dan bijvoorbeeld een prijsverlaging vragen voor gemiste reisdagen. De compensatie uit EU261 vraag je in dat geval alsnog bij de uitvoerende luchtvaartmaatschappij aan, maar bedragen mogen worden verrekend zodat je niet twee keer voor hetzelfde nadeel wordt vergoed. Bij een losse vlucht loopt alles rechtstreeks via de maatschappij die de vlucht daadwerkelijk uitvoert, ook wanneer je via een reisbureau of vergelijkingssite hebt geboekt.
Zelf claimen of via een claimbureau
Je kunt een claim altijd zelf indienen via het klachtenformulier van de maatschappij. Dat kost niets en je houdt het volledige bedrag. Claimbureaus nemen de procedure uit handen en werken meestal op no-cure-no-pay, maar houden vaak een aanzienlijk deel van de compensatie in. Komt de maatschappij niet over de brug, dan kun je in Nederland terecht bij de Inspectie Leefomgeving en Transport als handhaver of bij de Geschillencommissie Luchtvaart. Verjaringstermijnen verschillen per land; in Nederland geldt in beginsel een termijn van twee jaar, dus wacht niet te lang met indienen.
Veelgestelde vragen
Hoeveel compensatie krijg ik bij een vertraging van meer dan 3 uur?
Afhankelijk van de afstand 250, 400 of 600 euro. De ticketprijs speelt geen rol.
Geldt EU261 ook bij een vlucht met een niet-Europese maatschappij?
Ja, zolang de vlucht vertrekt vanaf een luchthaven in de EU. Bij vluchten naar de EU geldt de regeling alleen voor maatschappijen met een EU-vergunning.
Telt de vertrektijd of de aankomsttijd?
De aankomsttijd op je eindbestemming is bepalend voor de grens van drie uur.
Krijg ik compensatie bij slecht weer?
Nee, extreem weer geldt als buitengewone omstandigheid. Het recht op verzorging en vervangend vervoer blijft wel bestaan.
Heb ik recht op eten en drinken tijdens het wachten?
Ja, vanaf twee tot vier uur wachten afhankelijk van de vluchtafstand, en op hotelovernachting als vertrek naar de volgende dag verschuift.
Wat als mijn vlucht kort van tevoren wordt geannuleerd?
Je kiest tussen volledige terugbetaling of omboeken, en hebt vaak recht op compensatie als je minder dan veertien dagen vooraf bent geïnformeerd.
Moet ik een claimbureau inschakelen?
Nee, zelf claimen bij de maatschappij is gratis. Een claimbureau houdt doorgaans een deel van de compensatie in.
Hoelang kan ik een claim indienen?
In Nederland geldt in beginsel een verjaringstermijn van twee jaar, maar dit verschilt per land.
Bronnen
De tekst hierboven is eigen redactioneel werk van Vliegcheck. De onderstaande externe bronnen zijn gebruikt om cijfers en specificaties te controleren.
- 1.Verordening (EG) nr. 261/2004 — EUR-Lex
- 2.Rechten van vliegtuigpassagiers — Europese Commissie
- 3.Klacht over een luchtvaartmaatschappij — Inspectie Leefomgeving en Transport
- 4.Geschillencommissie Luchtvaart — De Geschillencommissie
Ook interessant
Advertentie