Is turbulentie gevaarlijk?
Kort antwoord
Turbulentie voelt eng aan, maar is voor een vliegtuig zelf vrijwel nooit gevaarlijk: toestellen zijn gebouwd om veel grotere krachten te weerstaan dan het weer normaal veroorzaakt. Het echte risico zit bij passagiers die zonder gordel zitten tijdens onverwachte schokken.
Waarom vliegtuigen tegen turbulentie kunnen
Vliegtuigen worden ontworpen en getest op krachten die veel groter zijn dan wat je in normale turbulentie meemaakt. De vleugels zijn flexibel gemaakt: ze buigen mee met luchtstromingen, wat juist een teken van sterkte is en niet van zwakte. Fabrikanten testen vleugels tijdens de ontwikkeling tot ze ver voorbij het punt buigen dat een vliegtuig ooit in de praktijk zou meemaken. Turbulentie zorgt voor schommelingen in hoogte en houding, maar het toestel blijft structureel intact. Piloten worden getraind om met turbulentie om te gaan en passen indien nodig snelheid of vlieghoogte aan om het comfortabeler te maken.
Advertentie
Wat is het echte risico bij turbulentie?
Het grootste risico bij turbulentie zit niet in het vliegtuig zelf, maar bij mensen die niet vastzitten. Bij onverwachte, heftige schokken kunnen passagiers of bemanningsleden die zonder gordel zitten of staan letsel oplopen doordat ze even van hun stoel of tegen het plafond komen. Daarom vragen piloten en cabinepersoneel je regelmatig om je gordel om te doen, ook als het teken uit is. Los rondslingerende voorwerpen zoals tassen of drankjes kunnen tijdens sterke turbulentie eveneens letsel veroorzaken, wat een extra reden is om bagage goed op te bergen.
Waarom de gordel zo belangrijk is
De gordel is je belangrijkste bescherming tijdens turbulentie. Zelfs bij een korte, onverwachte klap kan een vliegtuig plotseling een paar meter dalen of stijgen, wat voor iemand zonder gordel voldoende is om even los te komen van de stoel. Daarom is het advies van vrijwel alle maatschappijen: houd je gordel om wanneer je zit, ook als het teken uit staat. Dit kost niets en voorkomt het overgrote deel van het letsel dat met turbulentie te maken heeft.
Statistiek: hoe vaak gaat het mis?
Turbulentie komt regelmatig voor, maar ernstige incidenten met letsel zijn zeldzaam in verhouding tot het enorme aantal vluchten dat wereldwijd dagelijks plaatsvindt. Wanneer er wel letsel ontstaat, gaat het meestal om mensen die op dat moment niet vastzaten. Vliegtuigongelukken die daadwerkelijk door turbulentie worden veroorzaakt, zijn uitzonderlijk zeldzaam; luchtvaartmaatschappijen en toezichthouders zoals EASA houden veiligheid nauwlettend in de gaten en werken continu aan betere voorspelling van turbulentie.
Wat merk je als passagier?
Als passagier merk je turbulentie meestal als lichte trillingen, korte schokjes of het gevoel dat het vliegtuig even in een deuk of bult rijdt. Soms voel je een korte val, alsof je in een lift zit die even sneller zakt. Dit voelt heftiger aan dan het daadwerkelijk is, mede doordat je het gevoel van controle mist. Cabinepersoneel gaat vaak zitten en zet de servicewagens vast zodra het teken voor de gordel aangaat, wat een goed signaal is om zelf ook rustig te blijven zitten.
Wat piloten doen om turbulentie te verminderen
Piloten krijgen informatie over verwachte turbulentie via weerberichten, meldingen van andere vliegtuigen op dezelfde route en boordradar. Waar mogelijk vliegen ze om gebieden met veel turbulentie heen of kiezen ze een andere vlieghoogte. Bij onweer houden piloten standaard ruime afstand, niet alleen vanwege turbulentie maar ook vanwege bliksem en hagel. Dit soort voorzorgsmaatregelen zorgt ervoor dat de meeste vluchten weinig tot geen noemenswaardige turbulentie kennen.
Wat kun je zelf doen tijdens turbulentie
Blijf zitten met je gordel om, vooral tijdens de klim en daling wanneer turbulentie vaker voorkomt. Berg losse spullen op zodra daarom gevraagd wordt en volg de instructies van het cabinepersoneel op. Als je angstig bent voor turbulentie kan het helpen om te weten dat het vliegtuig hierop is gebouwd en dat de bemanning getraind is om er goed mee om te gaan. Ademhalingsoefeningen en afleiding, zoals een film of muziek, helpen veel mensen om rustiger te blijven.
Turbulentie en verzekering, angst en gewenning
Veel mensen die bang zijn voor vliegen, noemen turbulentie als belangrijkste angst. Toch laat de praktijk zien dat vliegen een van de veiligste manieren van reizen is, mede dankzij strenge internationale regelgeving en voortdurende training van bemanningen. Herhaalde blootstelling aan vliegen, gecombineerd met kennis over hoe turbulentie werkt, helpt veel angstige reizigers om rustiger te worden. Sommige maatschappijen en luchtvaartmaatschappijen bieden zelfs cursussen aan voor mensen met vliegangst, waarin turbulentie uitgebreid wordt uitgelegd.
Verschil met hoe werkt turbulentie
Dit artikel gaat vooral over de vraag of turbulentie gevaarlijk is en wat jij als passagier kunt doen. Wil je weten hoe turbulentie precies ontstaat, welke soorten er zijn en hoe piloten het voorspellen, lees dan het artikel over hoe turbulentie werkt.
Turbulentie en kinderen of babyzitjes
Voor kinderen gelden dezelfde principes als voor volwassenen: een goed bevestigd kind loopt vrijwel geen risico tijdens turbulentie. Reis je met een baby op schoot, dan raden veel maatschappijen een speciale babygordel aan die aan jouw gordel wordt bevestigd, juist met het oog op onverwachte schokken. Een eigen stoel met goedgekeurd kinderzitje biedt nog meer bescherming, omdat het kind dan net als een volwassene vastzit tijdens de hele vlucht. Vraag bij twijfel de cabinemedewerker om uitleg over de juiste bevestiging, zeker als je voor het eerst met een baby vliegt.
Turbulentie op verschillende vliegtuigtypes
Grotere, zwaardere toestellen zoals wide-body vliegtuigen voelen turbulentie vaak minder heftig aan dan kleinere regionale toestellen, simpelweg door hun massa en vleugelbelasting. Dat betekent niet dat kleinere vliegtuigen onveiliger zijn: ook zij worden getest op belastingen die ruim boven wat normale turbulentie veroorzaakt liggen. Het verschil zit vooral in het comfort dat je ervaart, niet in de daadwerkelijke veiligheid. Zitplaatsen boven de vleugels voelen turbulentie doorgaans het minst, omdat dit punt dichtbij het zwaartepunt van het toestel ligt.
Wat onderzoek zegt over vliegangst en turbulentie
Onderzoek naar vliegangst laat zien dat kennis over hoe vliegtuigen en turbulentie werken, angstige reizigers vaak helpt om rustiger te worden. Doordat mensen beter begrijpen waarom een vliegtuig niet zomaar uit de lucht valt door turbulentie, neemt de ervaren spanning vaak af. Sommige luchtvaartmaatschappijen bieden daarom voorlichting of speciale cursussen aan waarin een piloot uitlegt hoe turbulentie ontstaat en hoe het toestel ermee omgaat. Dit soort initiatieven wordt regelmatig positief geëvalueerd door deelnemers met vliegangst.
Veelgestelde vragen
Kan een vliegtuig neerstorten door turbulentie?
Dit is uitzonderlijk zeldzaam. Vliegtuigen zijn gebouwd om veel zwaardere belasting te weerstaan dan normale turbulentie veroorzaakt.
Waarom moet ik mijn gordel om houden als het teken uit is?
Omdat turbulentie soms onverwacht optreedt. Met je gordel om voorkom je dat je bij een plotselinge schok letsel oploopt.
Is turbulentie erger in een klein vliegtuig?
Kleinere toestellen kunnen turbulentie soms sterker voelen doordat ze lichter zijn, maar structureel zijn ze net zo goed getest op deze krachten.
Waarom voelt turbulentie erger aan dan het is?
Doordat je geen controle hebt en de bewegingen onverwacht komen, voelt het vaak heftiger dan de daadwerkelijke hoogteverandering.
Kan de vleugel afbreken door turbulentie?
Nee, vleugels zijn ontworpen om flexibel te buigen en worden getest op belastingen die ver boven wat turbulentie veroorzaakt liggen.
Wat doet de piloot bij zware turbulentie?
De piloot kan de vlieghoogte aanpassen, de snelheid verlagen of om een gebied heen vliegen om het comfortabeler te maken.
Is turbulentie gevaarlijker bij opstijgen of landen?
Turbulentie komt vaker voor rond lagere hoogtes, dus tijdens klim en daling, maar blijft doorgaans onschuldig als je gordel om is.
Moet ik bang zijn voor turbulentie?
Turbulentie is oncomfortabel maar zelden gevaarlijk voor het vliegtuig zelf. Met je gordel om loop je vrijwel geen risico.
Bronnen
De tekst hierboven is eigen redactioneel werk van Vliegcheck. De onderstaande externe bronnen zijn gebruikt om cijfers en specificaties te controleren.
- 1.Veiligheid in de luchtvaart — EASA
- 2.Informatie over vliegveiligheid — KLM
- 3.Reisinformatie en veiligheid — Schiphol
- 4.Luchtvaartveiligheid wereldwijd — IATA
Ook interessant
Advertentie